Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce wiąże się z obowiązkiem terminowego rozliczania podatków i składek ZUS. Zaległości w tych płatnościach mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych, administracyjnych, a nawet karnych. Poniżej wyjaśniamy, co grozi przedsiębiorcy za zaległości wobec fiskusa i ZUS oraz jakie są możliwości wyjścia z takiej sytuacji.
Konsekwencje niepłacenia podatków w firmie
Jakie są konsekwencje niepłacenia podatków? Niepłacenie podatków w terminie powoduje powstanie zaległości podatkowej. Od następnego dnia po upływie terminu płatności naliczane są odsetki za zwłokę. Urząd skarbowy może również wszcząć postępowanie egzekucyjne, które obejmuje między innymi zajęcie rachunków bankowych, wynagrodzenia, wierzytelności od kontrahentów czy majątku ruchomego i nieruchomego przedsiębiorcy.
Zaległości podatkowe wpływają również negatywnie na wiarygodność przedsiębiorcy i mogą utrudniać uzyskanie kredytu, leasingu czy udział w przetargach.
Co grozi za zaległości w ZUS?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych traktuje nieopłacone składki analogicznie jak zaległości podatkowe. Od zaległych składek naliczane są odsetki, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wszcząć postępowanie egzekucyjne.
Wysokość naliczonych odsetek będzie zależała od długości okresu, jaki minął od wymagalnego terminu płatności do dnia dokonania zaległej zapłaty, włącznie z tym dniem.
Oprócz tego Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma możliwość nałożenia na płatnika składek dodatkowej opłaty w wysokości 100% nieopłaconych składek. W związku z tym, w przypadku nieterminowych wpłat może dojść do podwojenia wartości składki.
Z kolei egzekucja ZUS obejmuje między innymi zajęcie konta bankowego, wynagrodzenia, nadpłat podatkowych czy ruchomości.
Co istotne, brak opłaconych składek może pozbawić przedsiębiorcę prawa do świadczeń, takich jak zasiłek chorobowy czy macierzyński. Co prawda nieopłacenie składek ZUS w terminie od 2022 roku nie wiąże się z ustaniem ubezpieczenia chorobowego, jednak zaległość może mieć wpływ na prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
Gdy zaległość przekroczy kwotę 1% minimalnego wynagrodzenia – 2026 roku jest to kwota 48,06 zł – to prawo do świadczeń nie będzie przysługiwało do czasu spłaty całości zadłużenia. Prawo do świadczenia przedawni się jeśli zadłużenie nie zostanie spłacone w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania prawa do świadczenia.
Czy urząd skarbowy może zablokować konto?
W ramach egzekucji administracyjnej urząd skarbowy ma prawo zająć rachunek bankowy przedsiębiorcy. Oznacza to, że środki zgromadzone na koncie – do wysokości zadłużenia – nie mogą być swobodnie wykorzystywane. Blokada następuje po bezskutecznym wezwaniu do zapłaty i doręczeniu tytułu wykonawczego. Zajęcie obejmuje wpływy do kwoty zadłużenia, co paraliżuje firmę – nie można wypłacać pensji czy regulować faktur.
Kiedy grozi odpowiedzialność karna skarbowa?
Odpowiedzialność karna skarbowa grozi wówczas, gdy przedsiębiorca nie tylko zalega z płatnościami, ale działa umyślnie – np. nie składa deklaracji, podaje nieprawdziwe dane, zataja dochody lub uporczywie uchyla się od opodatkowania. Kary mogą obejmować grzywny sięgające setek tysięcy złotych, a w poważniejszych przypadkach także karę ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.
Warto jednak podkreślić, że szybka reakcja, złożenie tzw. czynnego żalu oraz uregulowanie zaległości mogą pozwolić uniknąć odpowiedzialności karnej skarbowej.
Jak wyjść z zaległości podatkowych?
Przedsiębiorca, który znalazł się w trudnej sytuacji finansowej, nie jest pozbawiony narzędzi obrony. Prawo przewiduje między innymi możliwość:
- rozłożenia zaległości na raty,
- odroczenia terminu płatności podatku lub składek,
- umorzenia odsetek, a w wyjątkowych przypadkach także części zobowiązania,
- skorzystania z postępowań restrukturyzacyjnych, które pozwalają uchronić firmę przed egzekucją i upadłością.
Kluczowe znaczenie ma szybkie działanie i właściwa strategia prawna, dopasowana do sytuacji przedsiębiorcy.
Zaległości podatkowe i zaległości ZUS to problem, który może zagrozić dalszemu funkcjonowaniu firmy. W takich przypadkach warto skorzystać z pomocy specjalistów. Doświadczona kancelaria restrukturyzacyjna Warszawa pomoże ocenić ryzyka, wybrać najlepsze rozwiązanie prawne oraz poprowadzić negocjacje z urzędem skarbowym i ZUS, dając realną szansę na wyjście z kryzysu i ochronę przedsiębiorstwa.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy każde opóźnienie w zapłacie podatku powoduje konsekwencje?
Już jednodniowe opóźnienie powoduje powstanie zaległości podatkowej i naliczanie odsetek za zwłokę. Dłuższe opóźnienia mogą skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego przez urząd skarbowy.
Czy zaległości podatkowe wpływają na zdolność kredytową firmy?
Zaległości wobec fiskusa obniżają wiarygodność przedsiębiorcy i mogą uniemożliwić uzyskanie kredytu, leasingu lub udział w przetargach publicznych.
Jakie są konsekwencje nieopłacenia składek ZUS?
ZUS nalicza odsetki za zwłokę, może wszcząć egzekucję administracyjną oraz nałożyć dodatkową opłatę do 100% nieopłaconych składek, co w praktyce może podwoić wysokość zadłużenia.
