Problemy finansowe firmy nie zawsze muszą oznaczać koniec jej działalności. Gdy długi rosną, a terminowa spłata zobowiązań staje się coraz trudniejsza, jednym z możliwych rozwiązań jest porozumienie z wierzycielami. W takiej sytuacji rozwiązaniem może być również restrukturyzacja firmy.
Co to jest upadłość układowa?
Upadłość układowa to określenie, które obecnie ma przede wszystkim charakter potoczny lub historyczny. Upadłość układowa pozwalała zadłużonej firmie porozumieć się z wierzycielami i spłacać długi na nowych zasadach, zamiast od razu likwidować działalność.
Od 2016 r. przepisy się zmieniły i upadłość układowa nie jest już odrębnym rodzajem postępowania. Obecnie przedsiębiorca, który chce uniknąć upadłości, może skorzystać z postępowania restrukturyzacyjnego. Jego celem jest ustalenie z wierzycielami nowych warunków spłaty zadłużenia, na przykład rozłożenie długu na raty lub wydłużenie terminu płatności. Prawo restrukturyzacyjne przewiduje następujące rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych:
- postępowanie układowe
- postępowanie o zatwierdzenie układu
- przyspieszone postępowanie układowe
- postępowanie sanacyjne.
Nie oznacza to, że układ jest całkowicie nieobecny w prawie upadłościowym. Jeżeli upadłość została już ogłoszona, również w jej toku możliwe jest zawarcie układu. Propozycje układowe mogą w takim przypadku zgłosić upadły, wierzyciel oraz syndyk.
Na czym polega upadłość układowa?
W praktyce istotą rozwiązania układowego jest restrukturyzacja zadłużenia na warunkach zaakceptowanych przez wymaganą większość wierzycieli i następnie zatwierdzonych przez sąd.
Układ z wierzycielami może przewidywać różne sposoby restrukturyzacji zobowiązań. W zależności od sytuacji dłużnika propozycje mogą dotyczyć m.in. odroczenia terminu wykonania zobowiązań, rozłożenia ich na raty, zmniejszenia ich wysokości czy konwersji wierzytelności na udziały lub akcje. Nie jest więc konieczne, aby wszystkie zobowiązania zostały spłacone natychmiast. Odpowiednio przygotowany plan spłaty i propozycje układowe mają umożliwić dostosowanie sposobu regulowania zadłużenia do sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa.
Kto może skorzystać z postępowania układowego?
Postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego albo zagrożonego niewypłacalnością. Co do zasady wszczyna się je na wniosek restrukturyzacyjny złożony przez dłużnika.
Z restrukturyzacji mogą korzystać podmioty posiadające zdolność restrukturyzacyjną określoną w Prawie restrukturyzacyjnym, w tym przede wszystkim przedsiębiorcy.
Nie każdy dłużnik niewypłacalny musi więc od razu zmierzać do likwidacji przedsiębiorstwa. Jeżeli istnieją podstawy do przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji, jednym z możliwych rozwiązań może być układ z wierzycielami zamiast upadłości likwidacyjnej. Więcej na temat różnic między tymi rozwiązaniami przedstawia porównanie restrukturyzacja a upadłość.
Jakie są warunki otwarcia postępowania układowego?
Analizując warunki ogłoszenia upadłości układowej, należy przede wszystkim ustalić, o jaki tryb chodzi. Jeżeli celem przedsiębiorcy jest uniknięcie upadłości poprzez restrukturyzację, zastosowanie znajdują przepisy Prawa restrukturyzacyjnego.
- Postępowanie restrukturyzacyjne może zostać przeprowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego albo zagrożonego niewypłacalnością. Dłużnikiem zagrożonym niewypłacalnością jest podmiot, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.
- Właściwe postępowanie układowe ma dodatkowo zastosowanie, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
- Dłużnik musi także uprawdopodobnić zdolność do bieżącego pokrywania kosztów postępowania układowego oraz zobowiązań powstałych po jego otwarciu. Sąd odmówi otwarcia postępowania układowego, jeżeli zdolność ta nie zostanie uprawdopodobniona. Sąd odmawia również otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli jego skutkiem byłoby pokrzywdzenie wierzycieli.
Jakie są zalety postępowania układowego dla dłużnika?
Porozumienie z wierzycielami może dać zadłużonemu przedsiębiorcy szansę na uporządkowanie finansów i dalsze prowadzenie firmy. Obecnie służą temu przede wszystkim postępowania restrukturyzacyjne. Ich korzyści zależą od sytuacji przedsiębiorstwa, rodzaju postępowania i warunków przyjętego układu.
Do najważniejszych zalet należą:
- Możliwość dalszego prowadzenia działalności – firma może kontynuować pracę, zamiast kończyć działalność i sprzedawać majątek.
- Łatwiejsza spłata zadłużenia – układ może przewidywać rozłożenie długów na raty, wydłużenie terminów płatności lub zmniejszenie części zobowiązań.
- Ochrona przed wierzycielami – w zależności od rodzaju postępowania przepisy mogą ograniczać możliwość prowadzenia egzekucji.
- Czas na poprawę sytuacji finansowej – zmiana warunków spłaty może ułatwić przedsiębiorcy regulowanie bieżących zobowiązań i odzyskanie płynności.
- Szansa na zachowanie majątku firmy – skuteczna restrukturyzacja może pozwolić uniknąć jego sprzedaży w ramach likwidacji upadłościowej.
Trzeba jednak pamiętać, że restrukturyzacja nie oznacza prostego „zamrożenia wszystkich długów”. Zakres ochrony i sposób traktowania poszczególnych wierzytelności wynikają z przepisów oraz rodzaju zobowiązania.
Jak przebiega postępowanie układowe dłużnika?
To, jak przebiega postępowanie układowe dłużnika, zależy od okoliczności konkretnej sprawy. W dużym uproszczeniu rozpoczyna się ono od przygotowania i złożenia wniosku o otwarcie postępowania do właściwego sądu restrukturyzacyjnego.
Po otwarciu postępowania ustanawiany jest nadzorca sądowy. Następnie sporządzane są m.in. spis wierzytelności i plan restrukturyzacyjny, a wierzyciele mogą głosować nad przedstawionymi propozycjami układowymi.
Jeżeli wymagane ustawą większości zostaną osiągnięte, układ zostaje przyjęty, a następnie podlega zatwierdzeniu przez sąd. Po prawomocnym zatwierdzeniu układu dłużnik powinien wykonywać zobowiązania na nowych zasadach określonych w jego treści.
Alternatywnym trybem przewidzianym w Prawie restrukturyzacyjnym jest postępowanie o zatwierdzenie układu.
Upadłość układowa – kiedy skorzystać z pomocy kancelarii?
Wybór właściwego postępowania restrukturyzacyjnego wymaga analizy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, struktury zadłużenia oraz możliwości dalszego prowadzenia działalności. Nie zawsze postępowanie układowe będzie najkorzystniejszym lub prawnie dostępnym rozwiązaniem. Doradca restrukturyzacyjny Warszawa może pomóc w ocenie sytuacji dłużnika, przygotowaniu wniosku i propozycji układowych oraz reprezentować przedsiębiorcę w toku postępowania.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile trwa postępowanie upadłości układowej?
To ile trwa postępowanie układowe w Polsce, zależy m.in. od liczby wierzycieli, liczby i wartości wierzytelności spornych, przebiegu głosowania nad układem oraz ewentualnych środków zaskarżenia. Samo rozpoznanie wniosku o otwarcie postępowania układowego powinno nastąpić w terminie dwóch tygodni od jego złożenia, chyba że konieczne jest wyznaczenie rozprawy – wówczas ustawa przewiduje termin sześciu tygodni.
Jakie długi można restrukturyzować w ramach upadłości układowej?
Co do zasady układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego oraz odsetki za okres od dnia jego otwarcia. Ustawa przewiduje jednak określone wyjątki.
Czy upadłość układowa chroni przed egzekucją komorniczą?
W przypadku właściwego postępowania układowego odpowiedź co do zasady jest twierdząca w odniesieniu do wierzytelności objętych układem. Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed otwarciem postępowania układowego, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem jego otwarcia.
Czy upadłość układowa nadal istnieje w polskim prawie?
Upadłość układowa nie jest obecnie odrębnym rodzajem postępowania. Od 2016 r. przedsiębiorca, który chce porozumieć się z wierzycielami i uniknąć upadłości, może skorzystać z postępowania restrukturyzacyjnego. Układ może być również zawarty już w toku postępowania upadłościowego.
